Zemsta – zbiór najważniejszych informacji

Zemsta” Aleksandra Fredry to jedna z lektur omawianych w szkole podstawowej. Aby nie zaskoczyła cię tak jak uczniów zdających maturę w 2021 roku, warto poznać jej treść. Jeśli chcesz uzupełnić swoją wiedzę na temat tego dramatu, koniecznie czytaj dalej.

Zemsta – o autorze słów kilka

Autorem lektury jest polski przedstawiciel epoki romantyzmu Aleksander Fredro, uznawany za najwybitniejszego polskiego komediopisarza. Poeta rozpoczął poważną karierę pisarską w wieku 25 lat komedią ”Pan Geldhab”. Wcześniej służył w wojsku; najpierw w armii Księstwa Warszawskiego, a później w armii Napoleona. Choć tworzył w epoce romantyzmu, nie podejmował w swojej twórczości tematów narodowowyzwoleńczych. Z tego powodu spotkał się z ostrą krytyką, w wyniku której zrezygnował z pisania na kilkanaście lat. Oprócz komedii tworzył wiersze, pamiętniki, aforyzmy, poematy czy bajki. 

Zemsta – rodzaj literacki

”Zemsta” należy do dramatów. Najważniejszymi wyznacznikami tego gatunku są:

– przeznaczenie do wystawienia na scenie,

– podział na akty sceny,

– obecność tekstu głównego (dialogi monologi) i tekstu pobocznego, czyli didaskaliów, będących wskazówkami dla wystawiających dramat,

– brak narratora.

Zemsta – gatunek literacki

”Zemstę” zaliczamy do komedii. Najważniejszymi wyznacznikami tego gatunku są:

pogodna tematyka,

 dobrze rozwinięta fabuła,

lekka treść,

pomyślny dla bohatetów finał,

– elementy komizmu, a czasem też karykatury, satyry groteski.

Zemsta – czas i miejsce akcji

Akcja ”Zemsty” rozgrywa się na przełomie XVIII i XIX w. i trwa jeden dzień. O czasie akcji świadczą słowa Cześnika: ”He, he, he! Pani Barska!”, nawiązujące do konfederacji barskiej zawiązanej w 1768 r. Miejscem akcji jest zamek podzielony na pół, którego położenia nie można ustalić. 

”Zemsta” to lektura, którą warto znać z wielu powodów. Nie tylko może być przydatna na maturze bądź egzaminie ósmoklasisty, ale też jest jednym z najpopularniejszych utworów wybitnego polskiego poety. Dlatego sięgnij po nią już teraz!



Zemsta, czyli zabawna lektura szkolna

“Zemsta” to XIX-wieczna komedia napisana przez Aleksandra Fredry. O czym opowiada książka i dlaczego jest na tyle istotna, że została lekturą szkolną?

Jak powstała “Zemsta (tania książka i szybka wysyłka!)“?

Komedia Andrzeja Fredry została pierwotnie wydana w 1838 roku. Aleksander Fredra wpadł na pomysł historii po tym jak znalazł pewien dokument w posagu swojej żony na zamku Kamieniec w Odrzykoniu. Opisywał on właśnie kłótnię dwóch rodów, których przedstawiciele byli poprzednimi właścicielami posiadłości. Fredrę zainspirował ten tekst i postanowił przekształcić ją w komedię, która po czasie spory sukces. Akcja “Zemsty” osadzona jest pod koniec XVIII wieku, a historia skupia się wokół kłótni Rejenta Milczka z Cześnikiem Maciejem Raptusiewiczem. 

Dlaczego “Zemsta” uważana jest za tak ważną lekturę?

“Zemsta” Aleksandra Fredry znalazła się na liście lektur szkolnych. Dla niektórych może się to wydawać zaskakujące, bo mocno odbiega od innych dzieł znajdujących się na tej liście. Inne lektury to w ogromnej ilości dramaty poruszające tematy patriotyzmu, walki Polaków o wolność, książki pozytywistyczne mówiące o pracy u podstaw, czy literatura wojenna skupiająca się na bardzo trudnych, złożonych tematach. Tymczasem “Zemsta” jest zabawna, większość wydarzeń przedstawia w komicznej konwencji i nie ma wcale wiele motywów, które można by uznać za poważne, czy trudne. Są jednak powody, dla których komedia Aleksandra Fredry jest istotna i może nauczyć czegoś czytelników w wieku szkolnym. “Zemsta” to przede wszystkim cenna lekcja historii. Jej bohaterowie reprezentują cechy charakterystyczne dla kultury sarmackiej. Sarmatyzm to charakterystyczna postawa szlachty, która występowała w oświeceniu. Przedstawiciele tej klasy społecznej uważali się za potomków starożytnych wojowników – właśnie Sarmatów. “Zemsta” pokazuje kulturę sarmacką w prześmiewczy sposób, ukazując wszystkie jej absurdy. Właśnie dlatego komedia Andrzeja Fredry jest tak istotnym źródłem historycznym. 

“Zemsta” stanowi istotny element kultury polskiej i przez to, że ukazuje kulturę szlachty z czasów polskiego oświecenia, może być dobrą lekcją historii.  



Zemsta Aleksandra Fredry

   Lektury szkolne nie wzbudzają w uczniach zbyt wiele pozytywnych uczuć. Młodzież nie lubi być zmuszana do czytania książek, których nawet oni sami nie mieli okazji wybrać. Zazwyczaj zapoznanie się z lekturą idzie im ciężko, szczególnie jeśli mają one dużą ilość stron lub składają się z kilku tomów. Są jednak takie lektury, które mogą zaciekawić nawet najbardziej opornego czytelnika.

“Zemsta” – najsłynniejsza komedia Fredry

   “Zemsta (sprawdź cenę i zamów!) jest dramatem oraz utworem komediowym, który Aleksander Fredro napisał na początku lat 30 XIX wieku, a dokładniej w 1833 roku. Panowała wtedy epoka romantyzmu, a Fredro jest do dziś uważany za najwybitniejszego polskiego komediopisarza. Książka składa się z czterech aktów. Inspiracje do tego dzieła stanowił dla autora dokument o dwóch zwaśnionych rodach, który Fredro znalazł w zamku otrzymanym w posagu żony. Te skłócone rodziny były poprzednimi właścicielami wspomnianego zamku, a ich historia bardzo zaintrygowała artystę.

   Głównymi bohaterami “Zemsty” jest dwójka sąsiadów – Cześnik i Rejent, którzy toczą zagorzały spór o mur graniczny między ich posiadłościami. Jeden z nich pragnie go naprawić, lecz drugi na to nie pozwala. Kłótnia o mur trwa, a wkrótce przeradza się też w konflikty na tle miłosnym. Obaj mężczyźni obierają taki sposób zemszczenia się na sobie nawzajem, że próbują doprowadzić do ożenku osób postronnych. Kiedy do owych ślubów dochodzi, konflikt zostaje zażegnany. Mamy więc do czynienia z wieloma zwrotami akcji, zabawnymi wydarzeniami oraz zaskoczeniem w lekturze. Nie brakuje w niej intryg i zabawnych przytyków.

Język, jakiego Fredro używa do napisania tego dzieła potrafi rozbawić każdego, nawet tych młodszych odbiorców. Bohaterowie są oryginalni i każdy ma swój ciekawy charakter i powiązania z danym stylem życia. Utwór jest bardzo uniwersalny. Podobne rozterki i problemy zdarzają się tak samo dziś, jak i kiedyś. W 2002 roku powstał film oparty na owej książce. Andrzej Wajda, wybitny polski reżyser, stworzył ekranizację “Zemsty”, która odniosła duży sukces.